Suwerenna chmura: definicja, kryteria i ograniczenia

Suwerenna chmura w dokumentacji zakupowej to usługa, której operator, właściwe prawo i dostępy administracyjne są znane, a dane można odzyskać. Definicja marketingowa bywa różna. Kryteria natomiast dają się ująć w tabelę ocen.

Aktualizacja: październik 20267 min czytaniaZ podaniem oficjalnych źródeł

Dlaczego tabela ocen, a nie etykieta

Wpisanie „suwerennej chmury” do zapytania ofertowego oznacza zadanie pytania, na które każdy oferent odpowie „tak”. Odpowiedzi stają się nieporównywalne, a wybór zapada na podstawie ceny lub wrażenia, jakie pozostawiła prezentacja.

Tabela ocen zobowiązuje każdego oferenta do odpowiedzi na to samo pytanie, wraz z dokumentem. Chroni też kupującego po podpisaniu umowy: zobowiązanie zapisane w odpowiedzi na zapytanie można przenieść do umowy, a przymiotnika nie da się skontrolować. Samo pojęcie wyjaśniono w artykule czym jest suwerenna chmura. Ta strona służy zakupom.

Definicja nadająca się do użytku

Proponujemy przyjąć następującą.

Usługa cyfrowa jest traktowana jako suwerenna, z perspektywy europejskiego kupującego, gdy spółka będąca jej operatorem podlega prawu europejskiemu, powierzone dane i ich kopie zapasowe pozostają w zadeklarowanym obszarze geograficznym, dostępy operacyjne są zidentyfikowane, a klient może wyeksportować swoje dane, a następnie doprowadzić do ich usunięcia.

To zdanie jest narzędziem pracy. Nie jest przepisem RODO (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych). Rozporządzenie definiuje role (administrator danych, podmiot przetwarzający), przekazywanie danych i prawa osób, których dane dotyczą. Nie przyznaje etykiety „suwerenny”.

Każdy człon zdania odsyła do jednego lub kilku z poniższych kryteriów. To właśnie czyni je użytecznym: można je rozbić na pytania i ocenić odpowiedzi.

Dziesięć kryteriów

Każde kryterium potwierdza się dokumentem, a nie przymiotnikiem.

  1. Spółka będąca operatorem. Firma, państwo siedziby i spółka dominująca. Europejska spółka zależna amerykańskiej grupy może wystawiać faktury w euro, a jednocześnie należeć do grupy podlegającej prawu amerykańskiemu. To kryterium przesądza o tym, do kogo może zwrócić się zagraniczny organ.
  2. Prawo właściwe dla umowy. Prawo właściwe i sąd właściwy. Proszę sprawdzić, czy ogólne warunki i umowa powierzenia przetwarzania danych mówią to samo.
  3. Zakres danych. Treść (e-maile, pliki), kopie zapasowe, dzienniki techniczne, dane wsparcia technicznego. Sama treść nie wystarcza: zobowiązanie obejmujące tylko skrzynki pomija kopie.
  4. Lokalizacja. Państwo lub region dla każdej kategorii z punktu 3. „Europę” trzeba doprecyzować: Unia Europejska, EFTA lub wskazane państwo.
  5. Osoby administrujące. Pracownicy operatora, podwykonawcy, dyżury pełnione spoza obszaru. Zdalny dostęp, nawet tymczasowy, jest przetwarzaniem. Proszę też zapytać, czy te dostępy są rejestrowane w dzienniku i czy klient może się z nim zapoznać.
  6. Klucze szyfrowania. Kto je przechowuje, kto może ich użyć do przywrócenia danych, kto może przekazać je osobie trzeciej. Pytanie nie brzmi „czy dane są zaszyfrowane?”, lecz „kto może je odszyfrować?”.
  7. Podwykonawcy. Aktualna lista: antyspam, kopie zapasowe, wsparcie, pomiar oglądalności, tożsamość. Podwykonawca podlegający innemu prawu może zniweczyć skutek kryterium 1.
  8. Żądania organów. Wewnętrzna procedura na wypadek, gdy organ zażąda danych, oraz prawo właściwe dla takiego żądania. Proszę zapytać, czy dostawca zobowiązuje się poinformować klienta w zakresie, w jakim pozwala na to prawo.
  9. Odwracalność. Formaty, termin, koszt oraz to, czego nie da się wyeksportować (historie czatów, reguły wewnętrzne, dzienniki). Najpewniej jest przetestować eksport przed podpisaniem umowy.
  10. Ewentualna kwalifikacja. Jeśli kupujący wymaga SecNumCloud, nazwa kwalifikowanej usługi musi odpowiadać nazwie z katalogu ANSSI. Oferta hostowana na kwalifikowanej infrastrukturze nie dziedziczy kwalifikacji. Od wersji 3.2 swoich wymagań (2022) SecNumCloud zawiera wymogi ochrony przed prawem państw spoza Europy, dotyczące siedziby, kontroli nad kapitałem, lokalizacji i personelu.

Jak ustalić wagi

Dziesięć kryteriów nie ma tej samej wagi dla wszystkich kupujących. W przypadku poczty e-mail i udostępniania plików o różnicy między ofertami decydują zazwyczaj kryteria 1, 3, 4, 5 i 9. Kryterium 10 jest eliminujące, gdy jest wymagane, a w przeciwnym razie neutralne. Wagi należy ustalić przed otwarciem odpowiedzi, a nie po nim.

Ograniczenia, nazwane wprost

Lokalizacja to nie prawo. Centrum danych we Frankfurcie obsługiwane przez spółkę amerykańską pozostaje usługą tej spółki. Amerykański CLOUD Act dotyczy danych będących w posiadaniu dostawcy podlegającego jurysdykcji Stanów Zjednoczonych, niezależnie od tego, w jakim państwie znajduje się dysk. Zob. ochrona firmy przed CLOUD Act oraz porównanie chmura europejska czy amerykańska.

Prawo europejskie to nie brak nakazów. Sąd francuski, niemiecki czy niderlandzki może nakazać ujawnienie danych operatorowi podlegającemu jego właściwości. Różnica dotyczy sądu, procedury i środków odwoławczych. Tabela ocen sugerująca coś przeciwnego wprowadzałaby kupującego w błąd.

Oprogramowanie i operator to dwie różne rzeczy. Producentem Nextcloud jest Nextcloud GmbH w Niemczech. Producentem Zimbra jest Synacor w Stanach Zjednoczonych. BlueMind to spółka francuska. We wszystkich trzech przypadkach suwerenność Państwa usługi zależy od tego, kto ją instaluje, kto wykonuje jej kopie zapasowe i kto odbiera telefon. Narodowość producenta oprogramowania ma znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy ma on dostęp do danych: kwestię tę rozpatruje się wówczas w ramach kryterium 7.

SecNumCloud ma wąski zakres. To kwalifikacja ANSSI przyznawana oferta po ofercie, z określonym zakresem i datą ważności. Często wymaga się jej w przypadku wrażliwych danych państwowych. Jako jedyne kryterium jest nieproporcjonalna dla firmy z sektora MŚP, która szuka poczty e-mail i udostępniania plików. Jest niewystarczająca, jeśli powołuje się na nią bez lektury decyzji.

Żadna oferta nie obejmuje wszystkich zastosowań Microsoft 365. Zaawansowany Excel, Power BI, ekosystem Teams i dodatki branżowe nie mają ogólnego odpowiednika u europejskich operatorów. Kryterium suwerenności nie rozstrzyga tej kwestii. Dochodzi do niej jako dodatkowy element. Jeśli te zastosowania są kluczowe, tabela ocen może prowadzić do świadomego pozostania przy Microsoft 365: zob. Microsoft 365 a rozwiązanie suwerenne.

Jak zapisać to w specyfikacji

Proszę zastąpić „suwerenną chmurę” dziesięcioma kryteriami, każdym z oczekiwanym dowodem. Będą Państwo mogli wtedy porównać ofertę Microsoft z europejską granicą danych, ofertę Google z regionem danych, ofertę szwajcarską, taką jak Infomaniak, oraz ofertę obsługiwaną we Francji. Porównanie staje się lekturą dowodów, a nie walką na przymiotniki.

KryteriumPytanie do oferentaOczekiwany dokument
1. Spółka będąca operatoremKtóra spółka jest operatorem usługi i kto ją kontroluje?Odpis z rejestru, schemat struktury grupy
2. Prawo właściwe dla umowyJakie prawo, jaki sąd?Klauzula ogólnych warunków i umowy powierzenia przetwarzania
3 i 4. Zakres i lokalizacjaJakie kategorie danych, w jakich państwach?Tabela według kategorii: treść, kopie zapasowe, dzienniki, wsparcie
5. AdministracjaKto administruje, skąd, z jakim śladem?Opis zespołów i rejestrowania w dziennikach
6. KluczeKto może odszyfrować i w jakich przypadkach?Opis schematu szyfrowania
7. PodwykonawcyKto otrzymuje kopię lub dostęp?Imienna lista z państwami
8. OrganyCo robią Państwo w razie żądania?Pisemna procedura
9. OdwracalnośćJak odzyskamy wszystko i w jakim czasie?Procedura eksportu, formaty, test
10. KwalifikacjaCzy proponowana oferta jest kwalifikowana?Odniesienie do katalogu ANSSI, jeśli wymagane

Szczegóły samego kryterium geograficznego omówiono w artykule Co naprawdę oznaczają „dane hostowane w Europie”.

Przykład: średnie przedsiębiorstwo usługowe ogłasza zapytanie

Przypadek hipotetyczny. Średnie przedsiębiorstwo usługowe odnawia pocztę e-mail i usługę udostępniania plików. Pierwsza wersja specyfikacji wymaga „rozwiązania suwerennej chmury hostowanego w Europie”. Wszyscy trzej oferenci odpowiadają „tak”.

Dział IT przepisuje zapytanie z użyciem tabeli ocen. Odpowiedzi stają się czytelne. Pierwszy oferent hostuje w Europie, ale należy do grupy podlegającej prawu amerykańskiemu: kryterium 1 niespełnione, kryteria 3 i 4 dobrze udokumentowane. Drugi jest spółką europejską, ale powierza nocne wsparcie podwykonawcy spoza obszaru: kryterium 5 do negocjacji. Trzeci spełnia kryteria prawne, ale nie obsługuje jednego z zastosowań branżowych: decyzję musi podjąć zarząd. Tabela ocen nie wybrała za przedsiębiorstwo. Sprawiła, że wybór stał się jawny.

Częste błędy

  • Wpisywanie „suwerenny” bez definicji. Wszyscy zaznaczają pole, a zapytanie przestaje cokolwiek różnicować.
  • Ograniczanie zobowiązania do treści. Kopie zapasowe, dzienniki i dane wsparcia muszą być objęte tym samym zobowiązaniem (kryterium 3).
  • Uczynienie SecNumCloud jedynym kryterium. Wyklucza się wtedy odpowiednie oferty albo akceptuje ofertę, której kwalifikowany zakres nie obejmuje kupowanej usługi.
  • Łączenie funkcji i suwerenności w jednej ocenie. Dobra ocena funkcjonalna może ukryć niespełnione kryterium prawne i odwrotnie. Proszę oceniać je osobno.
  • Brak testu eksportu. Odwracalność to kryterium najłatwiejsze do sprawdzenia przed podpisaniem umowy. Najczęściej też pozostaje jedynie na papierze.

Najczęstsze pytania

Czy istnieje prawna definicja suwerennej chmury?

Nie. RODO nie przyznaje etykiety „suwerenny”. SecNumCloud to kwalifikacja oferty wydawana przez ANSSI, a nie ogólna definicja. Zaproponowana tu definicja jest narzędziem pracy dla kupującego.

Czy europejska spółka zależna amerykańskiej grupy spełnia kryterium 1?

Co do zasady nie. Kryterium dotyczy spółki będącej operatorem i spółki, która ją kontroluje. Spółka zależna może wystawiać faktury w euro i hostować dane w Europie, a jednocześnie należeć do grupy podlegającej prawu amerykańskiemu. Strona chmura europejska czy amerykańska szczegółowo omawia tę różnicę.

Czy należy wymagać spełnienia wszystkich dziesięciu kryteriów?

Należy zadać pytania o wszystkie, aby uzyskać porównywalne odpowiedzi. Ich waga zależy natomiast od Państwa danych i obowiązków. Wagi ustalone z góry zapobiegają dopasowywaniu tabeli ocen do preferowanego oferenta.

Czy tę tabelę ocen można zastosować do Microsoft 365 lub Google Workspace?

Tak, i na tym polega jej wartość. Mechanizmy rezydencji danych tych producentów oprogramowania ocenia się w ramach kryteriów 3 i 4. Narodowość producenta ocenia się w ramach kryterium 1. Strony RODO i Microsoft 365 oraz RODO i Google Workspace stosują te pytania w praktyce.

Gdzie plasuje się Klytic

Klytic spełnia część kryteriów z tabeli, a innych nie. Operatorem jest Dedicace Software, spółka francuska. Klient wybiera hosting Klytic w dowolnej strefie geograficznej odpowiadającej właściwej jurysdykcji, z zastrzeżeniem dostępności wymaganych usług, na przykład w Europie lub na Mauritiusie, albo na serwerach klienta. Producent oprogramowania poczty e-mail jest amerykański (Zimbra / Synacor), producent oprogramowania do dokumentów jest niemiecki (Nextcloud), z dedykowaną instancją dla każdego klienta.

W zakresie kryterium kluczy dane są w całości w posiadaniu klienta albo Klytic w imieniu klienta, w strefie geograficznej podlegającej właściwej jurysdykcji. Są szyfrowane natywnie lub zgodnie z wyborem klienta. Klucz posiada klient albo jest on przechowywany na jego koncie, a Klytic nie ma do niego dostępu. Etapy, na których szyfrowaniem zarządza Klytic, opisano na stronie ochrona firmy przed CLOUD Act. Umowa powinna opisywać to posiadanie danych i to szyfrowanie.

Klytic nie posiada kwalifikacji SecNumCloud. Przedstawianie tego inaczej byłoby nieprawdziwe.

Ta strona opisuje ogólne ramy. Nie zastępuje analizy Państwa umowy.

Źródła

Sprawdzono w październiku 2026.

  • Rozporządzenie (UE) 2016/679. EUR-Lex
  • ANSSI, FAQ SecNumCloud, dotyczące zakresu kwalifikacji, braku automatycznego dziedziczenia oraz wymogów ochrony przed prawem państw spoza Europy wprowadzonych w wersji 3.2 wymagań. cyber.gouv.fr
  • 18 U.S.C. § 2713, obowiązek ujawnienia danych będących w posiadaniu lub pod kontrolą dostawcy podlegającego prawu amerykańskiemu, niezależnie od miejsca przechowywania. govinfo
  • Zimbra, FAQ (producent oprogramowania: Synacor). zimbra.com/faqs
  • Nextcloud GmbH, nota prawna. nextcloud.com/impressum
  • BlueMind, prezentacja producenta oprogramowania. bluemind.net
  • Klytic, operator, modele hostingu i zakres usług. klytic.com

Francuski operator dla Państwa danych

Poczta, dokumenty, wideokonferencje, CRM i telefonia, hostowane w strefie odpowiadającej Państwa jurysdykcji, na przykład w Europie lub na Mauritiusie, albo w Państwa siedzibie.

Porozmawiaj z doradcą →

Hosting Klytic

Oferta powitalna

30 dni bezpłatnego okresu próbnego, migracja z asystą

Oferta próbna bez zobowiązań. Doradca oddzwoni do Państwa, aby poznać Państwa potrzeby i przygotować przestrzeń Klytic.